Van alle surrealistische teksten die je lezen kan, kies ik er natuurlijk net die ene uit die ik reeds gelezen had. Irène van Albert de Routisie is immers niet meer dan De kut van Irene van Louis Aragon, een boekje dat ik reeds een drietal jaar geleden tot me nam en waar ik ook toen het belang niet van inzag. Albert Camus roemde dit werkje als ‘een erotische tekst van uitzonderlijke schoonheid’. Meer dan een aanzet tot wat een aardige novelle zou kunnen worden, vind ik er niet in. De vertaling, nochtans van Thérèse Cornips (ze vertaalde ook Proust, moet u weten!), loopt voor geen meter. Het voorwoord (van ene Jean-Jacques Pauvert) is om van te gruwen, zo mechanisch.
Alleen de proloog van dit werkje is genietbaar, en eigenlijk best wel meesterlijk: Wek me niet, goddomme, schoften, wek me niet, kijk uit of ik bijt toe ik zie bloed. De ellende alweer dag weer die bende dat wankele dat zuur. Ik wil terug het blinde water in weg met dat weerlicht dat ontij waar geen eind aan komt wat moet dat ze willen dat ik een leven van donder en bliksem leef mijn oren hebben ze stukken plaatijzer laten worden mijngas ontploft bij elk ademen van mijn borst mijn ondergrondse werkers rennen in gangen van benauwenis erop of eronder om het hardst.
Zo gaat dat nog twee pagina’s door – pagina’s die ik me alleszins niet herinner uit de eerste lezing – pagina’s die me daarentegen terug deden denken aan dat maffe en geniale School voor gekken van Sokolov. Was de rest van het boek ook zo, het was me aangenaam geweest. ‘Elaas …
Albert de Routisie (pseud. van Louis Aragon)
Irène
Bezige Bij, 1970
**
