mary reilly

Mary Reilly

Nederlandstalige literatuur, Romans & Verhalen

mary reillyHet boek verhuist van de M naar de S, van Stevenson. Het is het enige wat ik bedenken kan om het boek langer aan me te binden. (Maar terwijl ik dit schrijf, hak ik alsnog de knoop door: het boek mag meteen weg.)

Zou dit boek overleven zonder Jekyll and Hyde van Robert Louis Stevenson? Natuurlijk niet. Het beetje spanningsveld dat er is, is er omdat je als lezer meer weet dan het kolenmeisje. Wanneer, o wanneer zal zij ontdekken dat Jekyll en Hyde een en dezelfde zijn? Hoe zal zij reageren? Met een kus? The horror …

Martin laat het meisje een dagboek bijhouden, waar ze in deftige volzinnen alles netjes opschrijft: de was, de plas, het gaan en komen van Master ... Om het nog enigszins geloofwaardig te houden staat Martin toe dat Mary een drietal woordjes in het dialect schrijft. Verder geeft ze het meisje een traumatische jeugdervaring mee – ze werd door haar vader in het kolenhok opgesloten, die haar voor de leut het gezelschap gaf van levende rat -, en ook de moed om tot vier maal toe in haar nachtjapon op ontdekkingstocht te gaan in het donkere, donkere huis … Om het helemaal af te breien speelt ze in het nawoord het vaak gesmaakte, maar nu beroerde spelletje dat dit alles gebaseerd is op ware documenten, dat ze de dagboeken van Mary niet geheel heeft weergegeven, maar enkel dat wat relevant was voor etcetera etcetera …

Ik bezit nog een ander boek van Valerie Martin. Dat won een prijs, kreeg een blurb van Toni Morrison en mag dus nog even blijven.


Mary Reilly / Valerie Martin. – Black Swan, 1996

Librarything


84 Charing Cross Road

84 Charing Cross Road

Biografieën, Engelstalige literatuur, Over boeken

84 Charing Cross RoadLaat me beginnen met op te merken dat ik de eerste 20 pagina’s met een glimlach heb gelezen. De gereserveerdheid van de boekverkoper, de vrijpostigheid van de jonge Amerikaanse schrijfster is speels, verkwikkend, zelfs ontroerend.

Maar daarna wordt de briefwisseling zo fragmentarisch (en klef) dat het moeilijk te geloven is dat de status van het boek is wat ze is. Dit hoort op het plankje met de biografieën van boekhandelkatten thuis. En hoewel Miss Hanff haar gins en martini’s aardig naar binnen giet, past alleen een theekransje om dit boek te bespreken. Haar vrijgevigheid t.a.v. de op voedselbonnen aangewezen Britten is bewonderenswaardig, maar hoe kan een briefwisseling die uit niet veel meer bestaat dan twee, drie brieven per jaar – en die zich in die brieven voornamelijk tot zakelijkheden en beleefdheidsfrasen beperkt, of over schrijvers handelt waar voor het grootste part de laatste vijftig jaar niemand iets van gelezen heeft – een zodanige status verwerven? Het is het Notting Hill-aura, vrees ik. Niets meer …

De briefwisseling wordt gevolgd door een veel te uitgebreid dagboek over de anderhalve maand die Helene Hanff in Londen doorbracht in 1971, na het verschijnen van de briefwisseling. Het leest alsof ze een pretpark bezoekt. Het leest alsof de Britten die ze ontmoet nog maar net uit Downton Abbey zijn ontsnapt.


84 Charing Cross Road / Helene Hanff ; introd. by Juliet Stevenson. – Virago Press, 2009

Librarything


razor

374 #razorquote

scheermessen

[Om te scheren gebruikt hij schuim en heel normale standaardmessen.]

Ilja Leonard Pfeijffer, in: Idyllen (Arbeiderspers, 2015), p. 150

wie zoet is

Wie zoet is

Nederlandstalige literatuur, Romans & Verhalen

wie zoet isEr wordt wel eens gefabuleerd dat je een boek moet beoordelen op de intentie, en op de mate waarin het boek in die intentie slaagt. Van een wandelgids moet je geen ontroering verwachten, alleen pijnlijke kuiten. (En in die lijn loont het wellicht om Wie zoet is tot het eind te lezen.) Zelf reken ik de boeken die ik lees af op de mate waarin ze me al dan niet (aangenaam of onaangenaam) leesplezier bezorgen. Al het overige is voer voor de opiniebijdragen in de weekendkranten. Zo las ik van Wie zoet is best graag het eerste deel. Ik zat op het puntje van mijn stoel, er was dat nadrukkelijke gehengel, maar evengoed was niet helemaal duidelijk aan wiens baard je trekken moest. Daarmee vergeleken vond ik het tweede deel weinig overtuigend, een beetje makkelijk zelfs, knip- en plakwerk van soortgelijke literatuurtjes. En het derde deel te lang uitgesponnen, te aangekondigd.

Dan komt het nawoord – daar doet het ‘waargebeurde’ zijn intrede – en zo wordt het gehele boek, met terugwerkende kracht, nog enigszins naar een hoger niveau getild. Sommige keuzes worden nu duidelijk, de vermeende zwaktes blijken noodzakelijkheden. Maar ondertussen was, bijna 200 pagina’s lang, die ergernis er wel – om dat uitleggerige, dat al te nadrukkelijke, dat bij de lezer aanbellen en vastklampen en ‘en wat vind jij hier nu eigenlijk van?’. Dat schudt een boek, eenmaal dichtgeklapt, niet van zich af. Het is nog maar de vraag of ook Dautzenberg dat, voor mij, ooit nog van zich af weet te schudden.


Wie zoet is / A.H.J. Dautzenberg. – Atlas Contact, 2015

Librarything


2d1b14e7bacd71e596c686b6b67444341587343

Een briefwisseling tussen vader en zoon

Biografieën, Engelstalige literatuur

2d1b14e7bacd71e596c686b6b67444341587343De briefwisseling tussen Naipaul en zijn vader is niet de meest inspirerende. Vertederend, dat wel – zowel vader als zoon zijn (op dat moment nog ongepubliceerde) schrijvers. De brieven staan boordevol aanmoedigingen om toch vooral het schrijven niet op te geven, en jubelberichten over een verhaal dat voor de radio zal worden voorgelezen. De vader schrijft van thuis uit, d.i. Trinidad. De zoon zit op dat moment in Oxford. (Op weg naar Oxford, tijdens een tussenstop in New York, verorbert hij in zijn hotelkamer het lunchpakketje dat zijn moeder hem meegaf: een gebraden kip.) Wat de vader de zoon verwijt is ook wat de lezer hem kan verwijten: hij beschrijft bijzonder weinig – de nieuwe omgeving, de mensen, de gewoonten. De brieven worden in de eerste plaats gevuld met excuses voor het zo lang niet geschreven hebben (ook al dateert de vorige brief niet zelden van amper een week geleden), met verzoeken om geld, met verzoeken om toch vooral geen geld te sturen, met familiale nieuwtjes, … Een ‘literair portret van Trinidad in de jaren vijftig en van het leven in Oxford’ biedt dit boek niet.

De titel van de briefwisseling is wat ongelukkig gekozen, al zinspeelt ze op een van de plannetjes van vader Naipaul om een boek als dit ooit te laten verschijnen. Maar heel wat van de brieven zijn ook gericht aan, of afkomstig van Naipauls oudste zus die, terwijl Naipaul aan Oxford studeert, zelf in India studeert en soortgelijke beslommeringen heeft.

Eerst onwennig – en zonder tafelmanieren – sluit Naipaul na enkele jaren een definitieve terugkeer naar Trinidad uit. De kloof is te groot geworden. De briefwisseling eindigt met het bericht dat zijn eerste roman werd geaccepteerd, The Mystic Masseur, en dat hij ook het volgende, Miguel Street, al zo goed als klaar heeft. Zijn vader is dan al enkele jaren dood, maar de toekomst van de familie is verzekerd.


Een briefwisseling tussen vader en zoon / V.S. Naipaul ; vert. Guido Golüke. – Atlas, 2001

Librarything


8a563b19da94ca5596c41456c67444341587343

De Parelduiker 2015/5 : Drs. P

Biografieën, Nederlandstalige literatuur, Tijdschriften

8a563b19da94ca5596c41456c67444341587343Doorbladerd, niet meer … Op de cover staat prominent Drs. P, maar binnenin slechts 1 artikeltje over de man (zijn voorouders). Het artikel dat er op volgt, over Joyce & Co., is langer. Waarom dan niet Geerten Meijsing op de cover? Wanneer ik dit blad oppik om Drs. P, ben ik teleurgesteld, want niet tevreden met 13 magere pagina’s over omoe en opoe. Ben ik geboeid door Joyce & Co, dan loop ik dit blad al te vlug voorbij. Het zijn dit soort ‘fouten’ die maken dat het krediet dat een goede Parelduiker (zoals die over Campert) weet op te bouwen, het volgende nummer alweer tot niets is herleid.

Verder ene Frank van der Goes en Marcus Heeresma. Diagonaal.


De Parelduiker 2015/5 : Drs P. – Bas Lubberhuizen 2015. – Librarything


1400x2296sr

De verloren brief aan Thomas Mann

Duitstalige literatuur, Romans & Verhalen

1400x2296srEen beetje onverwacht bleek dit een Dagboek van een gek, een almaar duister wordende novelle. Ik had een subtielere gekte verwacht, maar de waanzin van Biller, van Schulz is volledig. Al druppelt ze traag, in enkele woorden: de snavels van de jongens, de voorwerpen die als personen beschreven worden, en natuurlijk die uitdeinende ongerijmdheid van de vermeende Thomas Mann. Daar zit iets geniaal in … De dreiging van de oorlog laat zich voelen, misschien wel al te hard, al te concreet in de verwijzing … Hoeveel eer valt er te behalen met een visionair werk na de verwoesting? Ach, als het geschreven is zoals De verloren brief aan Thomas Mann … Ik weet te weinig over Bruno Schulz (het nawoord is te summier). Ik moet hem lezen. En zal hem met Biller in het achterhoofd lezen: een krom als een kat gebogen naakte man …


De verloren brief aan Thomas Mann / Maxim Biller ; vert. Marcel Misset. – Cossee, 2014

Librarything


The Familiar, volume 2 : Into the Forest

The Familiar, volume 2

aanrader, Engelstalige literatuur, Romans & Verhalen

The Familiar, volume 2 : Into the ForestEn dan begint het wachten … Juni 2016 pas komt het 3de deel uit. Voor het eerst heb ik een notie van het ongeduld waarmee de lezers van Proust rondliepen tussen 1913 en 1927 … Zou het toeval zijn dat ook tussen het verschijnen van het eerste en het laatste deel van The Familiar naar alle waarschijnlijkheid veertien jaar zal sluipen?

Het tweede deel gaat verder met dezelfde negen personages, dezelfde negen lettertypes. (En het is enkel omdat die lettertypes op het einde van het boek staan opgelijst dat ik weet dat er negen personages zijn: Xanther, Astair, Anwar, Luther, Özgür, jingjing, Isandòrno haal je er zo uit. Hun verhaal wordt groter en groter. Maar waar zijn Cas en Bobby heen in dat lijstje? Of zou hun verhaal niet zozeer dat van Cas en Bobby zijn, maar wel dat van The Wizard, en dus naar alle waarschijnlijkheid dat van Mefisto … die ook in het verhaal van Anwar de touwtjes in handen lijkt te hebben. Daarnaast heb je nog Shnorhk – goed mogelijk dat dat een ruimtewezentje is, dan wel iets of iemand die  er van bij het begin der tijden al geweest is, alsook een wandelende databank …

jingjing is zijn kat kwijt / de kat van Xanther leeft nog – maar lijkt evengoed nog steeds te verhongeren, er is iets vreemds met dat beest / deuren gaan open / er wordt bloed vergoten, er wordt een baby in het frituurvet gegooid / in het verhaal van Özgür worden lijken gevonden in een badkamer / Cas brengt in een badkamer The Orb tot ontploffing / Astair maakt een proefschrift over de aanhankelijkheid aan een kat, haar eerdere these over de aanhankelijkheid aan een God werd weggehoond / er zijn ballonnen vol drugs, gele ballonnen, roze ballonnen / de taxichauffeur moet naar het ziekenhuis, maar stelt het uit, zijn vrouw wil dat hij bij Uber gaat werken / …

Danielewski stopt ook dit deel boordevol referenties die voor de lezer binnen twintig jaar net zo gibberish als de meeste woorden in Finnegans Wake zullen klinken. Referenties naar films, popsongs, sociale media, Uber, … En opnieuw die (zalige (veelheid aan)) haakjes (in haakjes), ((die (wellicht)) de (grootste) bijdrage (sinds de uitvinding van de (interne) monoloog (dialoog) is) aan de (Westerse) literatuur (en ver daarbuiten), die me (het langst) zal bijblijven …) De letters draaien, vormen ogen, tekeningen, windvlagen, geweien, … Je zou bijna vergeten dat dit in de meeste boeken niet zo is …

imageHet is te vroeg om victorie te kraaien. Er zijn nog 25 delen (25 x 800(?) pagina’s) te gaan en Danielewski heeft dus ruim de tijd om op zijn bek te gaan, of zich te verliezen in gemakzuchtig effectbejag (al heb ik tot heden weinig griezeligere pagina’s ‘gelezen’ dan de android-pagina’s). Bovendien heeft het boek tot nog toe – vergeleken met kleppers als Joyce, Proust en Tolstoj – nog niet echt een persoonlijke snaar doen trillen (behalve dan die van de nieuwsgierigheid en de ((uitzonderlijk) prikkelende (en (in mijn leven) zeldzame) verwarring (van het (niet (of onvolledig (en (waarschijnlijk) foutief))) begrijpen) (of niet (willen) begrijpen). Niettemin, sla ik de lente het komende jaar gewoon even over, denk ik.


The Familiar, volume 2 : Into the Forest / Mark Z. Danielewski. – Pantheon Books, 2015. – Librarything


Hunter S. Thompson's Fear and Loathing in Las Vegas

Hunter S. Thompson’s Fear and Loathing in Las Vegas

Engelstalige literatuur, Strips

Hunter S. Thompson's Fear and Loathing in Las VegasDe film verleidde me, de drie of vijf keer dat ik hem zag, niet tot het lezen van het boek, hoogstens tot het verafgoden van Hunter S. Thompson en het najagen van een leven vol drugs en woestijnzand.

Het boek, de film, de strip. Ik schaam me een heel klein beetje dat ik het boek nog niet las, en dat ik de film beter vind dan de strip.

De strip brengt me de Thompson van Hell’s Angels in herinnering. Gretig met de pen, maar ook met de hoofdstukken. Deze verhalen verschenen oorspronkelijk als artikels, en dat merk je. In een film wordt zo’n verslag dan snel wat gebalder, in een strip stokt het lezen. Er is wat reflectie – het einde van een era – die in de film mogelijk ontbrak. Ik herinner het me niet te best …

Little doet een aardige poging om de waanzin en de psychedelica tot leven te brengen, maar knipt misschien iets te weinig in de tekst. Sommige pagina’s staan boordevol netjes uitgetypte tekstballonnen – en ook zijn personages, – vooral Dr. Gonzo, maar ook zowat alle randfiguren – zijn bij momenten wel erg propertjes ingekleurd. Beetje vreemd ook dat Little in de titel op de cover de rommelige stijl van Ralph Steadman imiteert, maar dat hij daar in de rest van het boek in een grote bocht omheen pent.


Hunter S. Thompson’s Fear and Loathing in Las Vegas / adapt. by Troy Little. – Top Shelf Productions, 2015

Librarything


razor

373 #razorquote

scheermessen

razor

[Als de angst moe werd en weg probeerde te sluipen, stelde hij zich snel voor dat hij op een koele zomerochtend in plaats van zijn doodzieke zwager Jankel zichzelf de keel doorsneed met een scheermes – en onmiddellijk boorde de grauwe klomp een nog dieper gat in zijn maag.]

Maxim Biller, De verloren brief aan Thomas Mann (Cossee, 2014), p. 10
Vertaling Marcel Misset