conrad

The Several Lives of Joseph Conrad

Biografieën, Engelstalige literatuur

conradJohn Stape beperkt zich tot feiten, tot gebeurtenissen, tot ontmoetingen … Na het lezen van deze biografie, waarvan het aantal pagina’s minder dan 300 betreft (de laatste 90 zijn kaarten, bibliografie, index, noten, …), weet je waar Conrad geweest is, wie hij er gezien heeft, hoeveel keer hij ziek is geweest, wanneer zijn vrouw geopereerd moest worden, aan welke boeken hij schreef, wanneer deze verschenen, hoe ze ontvangen werden, … Je leert over de geldproblemen, over de gezondheidsproblemen,  wie er kwam eten, … de feiten stapelen zich op, soms (bvb. wanneer Stape de boten overloopt waarop Conrad in dienst was) op een haast machinaal en zielloos ritme, dat met het beschrijven van een mensenleven weinig te maken heeft …

Vervang de jaartallen, boektitels en de namen door andere jaartallen, boektitels en namen en The Several Lives of Joseph Conrad had over eender wie kunnen gaan, ook al zou die andere een diametrale levensvisie, een tegengestelde motivatie, een andere stijl van schrijven, een ander karakter gehad hebben. Stape doet namelijk het ganse boek door geen enkele (serieuze) poging om in het hoofd van zijn onderwerp te kruipen, … hij kijkt naar de gebeurtenissen, en naar niet veel meer.

Zelfs een poging om de thema’s in zijn werk te duiden, of een beschrijving van de evolutie van Conrad als schrijver, ontbreekt volledig.

Stape zelf geeft het in de inleiding al aan – er zijn in het verleden reeds te veel leugens, roddels en geruchten voor waar aangenomen en hijzelf heeft zich beperkt tot de feiten. Nobel, maar – zo geeft ook Stape toe – een soms inefficiënte methodiek gezien de neiging van Conrad zelf om te verbloemen en te vervormen … maar ook van die drang tot mystificatie en versluiering die dan zo sterk bij Conrad aanwezig zou moeten zijn kom je in Stape’s ‘persoonsbeschrijving’ van Conrad bitter weinig tegen.

Het enige beeld dat overblijft is van een man die achtervolgd wordt door het ongeluk, door verkeerde beslissingen op de verkeerde momenten, door geldgebrek, … Waarom schrijft hij? Geen idee. Wat schrijft hij? Geen idee. Zijn ideeën, zijn literaire voorbeelden, zijn passies, … De boektitels van Conrad verschijnen in chronologische volgorde, maar op de inhoud er van gaat Stape nauwelijks in.

Wanneer Stape Conrad laat sterven, laat dat doodgaan me koud. Hier is immers geen man gestorven, laat staan een schrijver van één of meerdere literaire meesterwerken, slechts een wikipedia-lemma …


The Several Lives of Joseph Conrad / John Stape. – New York : Pantheon Books, 2007. – 363 p. ; 25 cm. – ISBN 978140004498. – Meer over dit boek op Librarything en hier